De wachttijd voor een vergunning is al jaren de showstopper bij elk bouwproject, van een uitbouw tot een complete nieuwbouwwijk. De Tweede Kamer en het ministerie van Volkshuisvesting zoeken daarom naar een manier om die toets te versnellen, specifiek voor woningen die al honderden keren exact hetzelfde gebouwd worden: fabriekswoningen. Het middel heet typegoedkeuring, en het verandert hoe gemeenten binnenkort met nieuwbouw omgaan.
Wat een typegoedkeuring precies inhoudt
Een typegoedkeuring is in de kern een keurmerk voor een hele woning, niet voor losse onderdelen zoals een kozijn of een cv-ketel. De fabrikant laat het ontwerp één keer grondig toetsen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de bouwregels die sinds 2024 gelden. Komt de woning door die toets heen, dan krijgt ze een KOMO-certificaat en een erkende kwaliteitsverklaring. Vanaf dat moment hoeft niemand de constructie, de brandveiligheid of de isolatiewaarde van dat specifieke model nog een keer te controleren, ook niet als de woning op een heel andere plek in het land neerkomt.
Waarom gemeenten nu nog dubbel werk doen
Zonder typegoedkeuring beoordeelt elke gemeente een modulaire woning als nieuw, zelfs als diezelfde woning een paar straten verderop al honderd keer staat. Dat kost tijd die de woningbouw niet heeft, want Nederland bouwt al jaren te weinig en te langzaam. Het ministerie van Volkshuisvesting schrijft op volkshuisvestingnederland.nl dat gemeenten, kwaliteitsborgers en opdrachtgevers er voortaan op kunnen vertrouwen dat een goedgekeurd model aan alle eisen voldoet, zonder dat er opnieuw een volledige technische toets nodig is. Dat scheelt weken tot maanden per project, zonder dat de kwaliteit van de woning verandert.
Het tekort is groter dan de bouw kan bijbenen
Om te snappen waarom Den Haag zoveel waarde hecht aan een paar weken tijdwinst per project, helpt een getal: het woningtekort in Nederland komt dit jaar uit op ongeveer 384.000 woningen, zo'n 4,6 procent van de totale voorraad. Dat staat in de Primos-prognose 2026, de jaarlijkse raming waarmee het Rijk de woningbouwopgave berekent. NOS meldde zelfs een nog hoger tekort van 390.000 woningen, met de verwachting dat de krapte pas vanaf 2028 echt afneemt. Elke maatregel die de bouw van nieuwe woningen versnelt, telt dus mee, en een typegoedkeuring is precies zo'n maatregel: geen nieuwe subsidie en geen nieuwe bouwlocatie, maar minder papierwerk voor woningen die al goedgekeurd zijn.
Dat is ook waarom flexwoningen zo'n geschikte testcase zijn. Ze worden meestal tijdelijk neergezet, op grond die later een andere bestemming krijgt, en vaak onder tijdsdruk omdat een gemeente snel opvang nodig heeft. Een procedure die normaal maanden duurt, is dan een probleem op zich, los van de vraag of de woning technisch in orde is.
Zes fabrikanten gingen je al voor
In april 2024 kregen de eerste zes fabrikanten van flexwoningen zo'n typegoedkeuring, een primeur voor de Nederlandse bouw. Flexwoningen zijn de verplaatsbare, snel te plaatsen huizen die gemeenten inzetten om de acute woningnood op te vangen, vaak voor starters, statushouders of mensen die noodgedwongen snel een huis nodig hebben. Branchevereniging Aedes noemt de goedkeuring een manier om herhaling in de bouw ook juridisch te belonen: eenmaal getoetst, overal inzetbaar. Dat scheelt niet alleen gemeenten werk, het scheelt de fabrikant ook geld, en die besparing komt uiteindelijk terug in de prijs van de woning.
Het patroon lijkt op wat er met drijvende woningen gebeurde: eerst een experiment voor een handvol opdrachtgevers, daarna een geaccepteerd alternatief zodra de techniek bewezen is.
De politiek wil de rem er nog verder af
Een motie van de Kamerleden Steen en Nobel, aangenomen op 26 maart 2026, gaat nog een stap verder. Ze vragen het kabinet om een fastlane uit te werken: een woning met typegoedkeuring die op een nieuwe plek wordt neergezet, hoeft dan niet meer integraal technisch getoetst te worden. Een gemeente mag nog wel extra beoordelen als een concreet geval afwijkt van het goedgekeurde model, maar de standaardroute wordt de uitzondering in plaats van de regel. Officieel is dit nog geen vastgesteld besluit, maar het laat zien in welke richting de regelgeving beweegt.
Wat dit betekent voor jouw volgende bouwproject
Typegoedkeuring geldt voorlopig vooral voor flexwoningen en vergelijkbare modulaire types, niet voor een individuele verbouwing of aanbouw. Toch is de denkrichting relevant als je zelf iets bouwt: hoe meer een bouwmethode gestandaardiseerd en herhaald wordt, hoe kleiner de kans dat je vastloopt in een trage procedure. Ga je zelf een uitbouw of bijgebouw plaatsen, dan geldt gewoon de normale procedure, inclusief de uitzonderingen die vaak voor verwarring zorgen. Lees daarom ons artikel over vergunningsvrij bouwen voordat je ervan uitgaat dat iets zomaar mag.
Twijfel je over een andere alternatieve bouwmethode, zoals het leembouw huis in Weert, dan zie je vaak hetzelfde patroon: eerst slaagt één fabrikant of bouwer voor de toets, en pas daarna volgt de rest. Fabriekswoningen met typegoedkeuring laten zien hoe die weg van uitzondering naar standaard er in de praktijk uitziet, en dat kan je eigen bouwplannen over een paar jaar net iets makkelijker maken.