De tuin is niet langer het stukje grond achter je huis waar je een tafel en wat stoelen neerzet. Steeds meer huiseigenaren richten hun achtertuin in als een volwaardige buitenkamer, compleet met overkapping en een buitenkeuken die het hele jaar meegaat. Wat vroeger een barbecue op wielen was, is nu een vaste opstelling met een werkblad, een gasfornuis en soms zelfs een pizzaoven. En het mooie is: een groot deel daarvan kun je vergunningsvrij realiseren, als je binnen een paar heldere regels blijft.
Waarom de tuin dit jaar een tweede huiskamer wordt
De verschuiving komt niet uit het niets. Nederlanders zitten al jaren meer thuis dan vroeger en willen daar comfortabel van profiteren, ook buiten. Een overkapping met schuifwanden en infraroodverwarming maakt dat je al in maart en nog tot ver in november buiten kunt zitten, zonder dat een buitje of een koude avond meteen roet in het eten gooit. De buitenkeuken volgt die logica: als je toch buiten leeft, kun je net zo goed ook buiten koken, in plaats van steeds heen en weer te lopen naar de keuken binnen.
Modulaire systemen maken dit betaalbaarder dan een paar jaar geleden. Je bouwt de buitenkeuken op uit losse blokken, kiest zelf hoeveel werkblad je nodig hebt en breidt later uit met een koelkast of een extra kookzone. Dat scheelt een dure maatwerkoplossing en betekent dat je kunt beginnen met het minimale en later kunt bijbouwen.
Wat je vergunningsvrij mag bouwen
De regels voor een overkapping in de achtertuin veranderden per 1 januari 2024 met de invoering van de Omgevingswet, maar de kern bleef vergelijkbaar met de oude Wabo-regeling. Een overkapping mag vergunningsvrij als hij op het achtererf staat, niet groter is dan 30 vierkante meter en samen met eventuele andere bijgebouwen niet meer dan de helft van je achtertuin bedekt. Binnen 2,5 meter van je huis mag de overkapping tot 4 meter hoog zijn, daarbuiten geldt een maximum van 3 meter.
Een open overkapping, dus zonder dichte wanden rondom, valt vrijwel altijd binnen deze vergunningsvrije regels. Zodra je de constructie helemaal dichtzet tot een geïsoleerde tuinkamer, verandert dat: dan gelden vaak wel de normale eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, en kan een vergunning nodig zijn. Twijfel je, doe dan de vergunningcheck op omgevingsloket.nl of raadpleeg de uitleg van Rijksoverheid.nl. Ook gemeenten kunnen onder de Omgevingswet eigen regels vastleggen in hun omgevingsplan, dus een telefoontje naar je gemeente voorkomt verrassingen. Wij schreven eerder al over de grenzen van vergunningvrij bouwen, en die voorzichtigheid geldt hier net zo goed.
De buitenkeuken die het hele jaar meegaat
Een buitenkeuken die alleen in juli werkt, is geen goede investering. Kies daarom materialen die tegen vorst, uv-licht en vocht kunnen. Roestvrijstalen werkbladen en een frame van gepoedercoat aluminium of hardhout gaan het langst mee. Bij het fornuis is een gasaansluiting met een vaste leiding praktischer dan losse flessen die je steeds moet vervangen, vooral als je vaker dan een paar keer per maand buiten kookt.
Vergeet de opslag niet. Een buitenkeuken zonder afsluitbare kasten betekent dat je serviesgoed en keukengerei elke keer naar binnen en buiten sjouwt, wat de hele buitenkeuken in de praktijk minder aantrekkelijk maakt om te gebruiken. Net als bij een aanbouw waarbij hout beton verdringt, loont het om te kiezen voor materialen die weinig onderhoud vragen in plaats van de goedkoopste optie op de korte termijn.
Wat een overkapping met buitenkeuken kost
De prijzen lopen sterk uiteen, afhankelijk van materiaal en formaat. Een eenvoudige aluminium overkapping van rond de 20 vierkante meter begin je vanaf ongeveer 3.000 tot 5.000 euro, exclusief plaatsing. Wil je schuifwanden, verwarming en verlichting, dan kom je al snel op 8.000 tot 15.000 euro uit. Een modulaire buitenkeuken begint bij zo'n 1.500 euro voor een basisopstelling met werkblad en kookplaat, maar loopt op tot 6.000 euro of meer zodra je een ingebouwde koelkast, een pizzaoven en natuursteen werkblad toevoegt.
Laat je altijd een offerte op maat maken voordat je een aannemer inschakelt. Net zoals bij een offerte voor een verbouwing, wil je zwart op wit hebben wat er wel en niet in de prijs zit, inclusief grondwerk, elektra en de aansluiting op je gasleiding. Dat voorkomt vervelende verrassingen achteraf.
Dit regel je voordat de eerste paal de grond in gaat
Meet eerst je achtertuin op en reken uit hoeveel vierkante meter je al bebouwd hebt met een schuurtje of bijgebouw, zodat je weet hoeveel ruimte je nog vergunningsvrij mag gebruiken. Bel daarna je gemeente voor de lokale regels rond je omgevingsplan, vooral als je dicht bij de erfgrens bouwt. Pas als dat helder is, heeft het zin om offertes op te vragen voor de overkapping en de buitenkeuken apart. Wie deze volgorde aanhoudt, voorkomt dat hij een dure buitenkeuken bestelt voor een overkapping die achteraf toch een vergunning nodig blijkt te hebben.