Je tuin wordt dit jaar een overkapping rijker, zo lijkt het wel. Overal verrijzen terrassen met een vast dak erboven, en de vraag die daarbij steevast terugkomt is of dat zomaar mag. Het antwoord valt mee: een overkapping is in veel gevallen vergunningsvrij, maar de regels zitten verstopt in een paar maten die je makkelijk over het hoofd ziet.
Vrijstaand of tegen de muur, dat is bepalend
De eerste vraag die telt, is waar je de overkapping neerzet. Bouw je hem tegen de achtermuur van je huis, dan val je binnen de zogenoemde 2,5 meter zone vanaf die muur. Binnen die zone mag het dak van je overkapping tot 4 meter hoog zijn. Zet je de overkapping los van het huis, verder de tuin in, dan geldt een lagere grens van 3 meter. Diezelfde logica geldt voor een buitenkeuken onder een overkapping: ook die telt mee in de maximale oppervlakte die je vergunningsvrij mag bebouwen.
Deze maten houden je binnen de vrijstelling
Naast de hoogte spelen twee andere getallen een rol. Een overkapping mag vergunningsvrij niet groter zijn dan 30 vierkante meter, en je achtererf mag voor maximaal de helft bebouwd zijn met bijbehorende bouwwerken, dus overkapping, schuur en tuinhuis samen. Gebruik je de ruimte onder de overkapping als volwaardige woonruimte, met een keuken en verwarming die het hele jaar meegaat, dan schuift de beoordeling automatisch richting een vergunningsplicht. Zolang het bij een overdekt terras blijft, zit je meestal goed.
Op de erfgrens gelden strengere regels
Wil je de overkapping dicht bij de grens met de buren plaatsen, dan gelden extra beperkingen. Sta je binnen een meter van de erfgrens, dan mag de overkapping meestal niet hoger zijn dan 2 meter, tenzij er al een muur op die grens staat. Veel mensen combineren een overkapping met een vergunningsvrije zwemvijver of een vuurplek verderop in de tuin, en dan loop je sneller tegen die grens aan dan je denkt. Meet dus eerst, bouw daarna.
Checken bij je gemeente kost je vijf minuten
De maten hierboven komen uit de landelijke basis, het Besluit bouwwerken leefomgeving, maar elke gemeente kan via het omgevingsplan eigen aanvullingen of uitzonderingen vastleggen. De ene gemeente eist een melding zodra er een architect bij het ontwerp betrokken is, de andere stelt juist ruimere maten vast voor het achtererf. Wil je zeker weten of jouw plan vergunningsvrij is, dan is de vergunningcheck van het Omgevingsloket de snelste weg. Je vult je adres en bouwplan in, en krijgt direct te zien of je mag bouwen, moet melden of een vergunning nodig hebt. Voor de volledige wettelijke basis kun je ook de bouwregelgeving van de Rijksoverheid raadplegen. Dat sluit aan bij wat we eerder schreven over vergunningsvrij bouwen: de uitzonderingen zijn breder dan veel mensen denken, maar nooit onbeperkt.
Dit is waarom een telefoontje je duizenden euro's bespaart
Een overkapping die net iets te hoog, te groot of te dicht op de grens staat, kun je niet zomaar laten staan als een buur of de gemeente erover valt. In het ergste geval moet je afbreken wat je net hebt opgebouwd, inclusief de kosten van sloop en een nieuwe, kleinere versie. Een telefoontje naar de gemeente of vijf minuten met de vergunningcheck voorkomt dat scenario volledig. Je verliest er geen bouwtijd mee, en je weet vooraf precies waar je aan toe bent voordat de eerste paal de grond ingaat.