Steeds meer gemeenten geven geld terug als je regenwater opvangt in plaats van het via de regenpijp de riolering in te laten lopen. In Breda kun je tot 250 euro krijgen voor een regenton, Haarlem vergoedt de helft van de aankoopprijs en Den Haag betaalt mee zodra je minstens duizend liter kunt opslaan. Dat is geen toeval. Het watertekort van de afgelopen zomers heeft waterschappen en gemeenten wakker geschud, en de tuin is daarbij ineens een serieuze speler geworden.
Waarom gemeenten nu zelf gaan betalen
Nederland kampt al een paar jaar op rij met een neerslagtekort in het groeiseizoen. Grondwaterstanden zakken sneller weg dan ze aangevuld worden, en verharde tuinen versterken dat probleem. Regenwater dat op tegels valt, stroomt direct af naar het riool in plaats van de bodem in te trekken. Waterschappen zien dat als een van de makkelijkst op te lossen knelpunten in het hele watersysteem: elke tuin die water vasthoudt, is een tuin die minder bijdraagt aan piekbelasting bij hevige buien en minder snel uitdroogt in een hete week.
Vandaar de subsidieregelingen. Het uitgangspunt dat waterschappen hanteren is simpel: niet afvoeren, maar vasthouden op eigen terrein. Een regenton of grotere watertank is de goedkoopste manier om dat principe in de praktijk te brengen, en dus belonen steeds meer gemeenten die keuze met een vast bedrag of een percentage van de aanschafprijs.
Wat het je concreet oplevert
De bedragen verschillen sterk per gemeente en waterschap, dus het loont om even te checken wat er lokaal geldt. Een paar voorbeelden die de bandbreedte laten zien:
- Breda: tot 250 euro voor een regenton van minimaal 100 liter
- Haarlem: 50 procent van de kosten terug, met een maximum van 500 euro, bij een ton van minimaal 150 liter
- Den Haag: 50 procent vergoed, maar dan moet je wel minimaal duizend liter kunnen opvangen
- Waterschap Amstel, Gooi en Vecht: budget voor waterslimme tuinen, gericht op grotere ingrepen dan alleen een tonnetje naast de regenpijp
Belangrijk detail: bij veel regelingen voor particulieren is het budget dit jaar al voor een deel op. Waterschap Hollandse Delta bijvoorbeeld heeft de pot voor particulieren volledig uitgeput en subsidieert nu alleen nog rechtspersonen. Wie serieus overweegt om te besparen, doet er dus goed aan om niet te lang te wachten en eerst de site van de eigen gemeente of het waterschap te checken op openstaand budget.
Meer dan een tonnetje: de tuin klimaatbestendig maken
Een regenton is de instapvariant, maar de trend gaat verder dan dat. Door heel Nederland lopen gemeenten mee in het NK Tegelwippen, een jaarlijkse wedstrijd waarbij inwoners tegels uit hun tuin halen en vervangen door planten, gras of een border. Minder verharding betekent meer bodem die water opneemt, een koelere tuin op hete dagen en meer ruimte voor bijen en vlinders. De actie loopt van maart tot en met oktober en veel gemeenten bieden er een tegeltaxi bovenop: heb je veel tegels over, dan komen ze die gratis ophalen.
Wie een stap verder wil gaan, combineert een regenton met een druppelslang of een simpele infiltratiekrat onder het gazon, zodat overtollig water niet wegstroomt maar de bodem in zakt. Dat is ook precies waar de rijksoverheid op inzet met het landelijke klimaatadaptatiebeleid: niet de riolering zwaarder belasten, maar water zo veel mogelijk vasthouden op de plek waar het valt.
Deze aanpak sluit ook aan bij wat we al zagen bij de regels rond een vuurkorf in de tuin: gemeenten kijken steeds vaker mee naar wat er in je achtertuin gebeurt, niet om te betuttelen, maar omdat een tuin nu eenmaal invloed heeft op de omgeving eromheen.
Zo vraag je de subsidie aan
De aanvraag verschilt per gemeente, maar het patroon is meestal hetzelfde:
- Check op de website van je gemeente of waterschap of er nog budget beschikbaar is, veel potjes zijn op volgorde van binnenkomst
- Koop de regenton of watertank pas nadat je de voorwaarden hebt gelezen, sommige gemeenten eisen een minimale inhoud
- Bewaar de aankoopbon, die heb je bijna overal nodig bij de aanvraag
- Vul het aanvraagformulier in en upload een foto van de geplaatste ton, vaak binnen een paar weken op je rekening
Sommige gemeenten werken met een vast bedrag per ton, andere vergoeden een percentage. Reken dus niet blind op het bedrag dat je bij de buurgemeente ziet, maar zoek de eigen regeling op.
Wat je deze zomer nog kunt doen
Een regenton plaatsen kost een middag, niet meer. De subsidie maakt het net dat duwtje dat de knoop doorhakt, zeker nu de zomers droger worden en de waterrekening voor besproeien kan oplopen. Combineer het met een paar tegels minder en je tuin houdt niet alleen meer water vast, maar oogt ook meteen een stuk groener. Net als bij de trend om de tuin als tweede woonkamer in te richten, geldt hier: kleine ingrepen tellen op tot een tuin die het hele jaar door beter functioneert. En wie toch bezig is met besparen op de lange termijn, doet er goed aan om ook eens te kijken naar de subsidiemogelijkheden voor dakisolatie, want dezelfde logica van vasthouden in plaats van verspillen geldt net zo goed binnenshuis.