Je woonkamer ziet er dit najaar anders uit, niet door een nieuwe bank of een muur in een andere kleur, maar door je verlichting. Waar de afgelopen jaren alles draaide om strak en helder licht, kiest bijna iedere interieurstylist nu voor iets warmers. Amberkleurig glas, brons in plaats van chroom en lampen die je in laagjes door de kamer verspreidt. Het is een trend die je met een paar losse lampen kunt volgen, zonder dat je meteen de elektricien hoeft te bellen.
Amberkleurig glas vervangt helder glas
Jarenlang was helder of matglas de standaard bij hanglampen en tafellampen. Dat verschuift nu naar getint, amberkleurig glas. Het effect is direct merkbaar: waar helder glas het felle peertje gewoon doorlaat, filtert amber glas het licht tot een zachte, honingkleurige gloed. Je merkt het verschil vooral 's avonds, wanneer een kamer met amberkleurige lampen meteen intiemer aanvoelt dan dezelfde kamer met kille witte lampjes.
Het is ook een makkelijke stap als je net een glazen meubelstuk in huis hebt gehaald. Vervang niet alles, maar begin met één opvallende lamp op een plek waar je 's avonds veel zit, bijvoorbeeld naast de bank of boven de eettafel.
Brons wint het van chroom en zwart
Naast glas verandert ook het metaal. Chroom en mat zwart, jarenlang de veilige keuze bij armaturen, maken plaats voor brons. Het warme, ietwat verweerde karakter van brons past bij een interieur dat af wil van de strakke, klinische uitstraling van een paar jaar geleden. Brons combineert bovendien goed met hout en natuursteen, twee materialen die toch al in bijna elke woonkamer terugkomen.
Deze verschuiving naar warmere, minder perfecte materialen zie je breder terug in het interieur. Hij sluit direct aan bij de manier waarop onvolmaakte materialen dit jaar de norm zijn geworden: een lamp met een lichte oneffenheid in het brons oogt inmiddels aantrekkelijker dan een spiegelglad exemplaar.
Vloeiende vormen in plaats van strakke lijnen
Ook de vorm van lampen verandert mee. In plaats van rechte, geometrische armaturen zie je steeds vaker organische, gebogen vormen: een lampenkap met een zachte plooi, een voet die eerder aan een sculptuur doet denken dan aan een gebruiksvoorwerp. Dat is geen toeval. Diezelfde beweging naar zachtere vormen zag je al bij ronde meubels in de woonkamer, en verlichting volgt die lijn nu een op een. Een lamp is niet langer alleen een lichtbron, maar net zo goed een decoratief object dat overdag, uitgeschakeld, ook gewoon mooi moet staan.
Licht in laagjes, met de dimmer als vast onderdeel
De belangrijkste verandering zit misschien niet in het materiaal, maar in hoe je licht inzet. In plaats van één plafondlamp die de hele kamer verlicht, werk je met meerdere lichtbronnen op verschillende hoogtes: een hanglamp boven de tafel, een vloerlamp in de hoek, een paar kleine tafellampjes en eventueel een ledstrip achter de televisie of kast. Samen geven ze een gelaagd effect waarbij je per moment kunt kiezen welk licht je aanzet.
Een dimmer is daarbij vrijwel onmisbaar geworden. Niet de ouderwetse dimmer die het licht alleen zwakker maakt, maar een die ook de kleurtemperatuur meeneemt: hoe verder je dimt, hoe warmer het licht wordt. Sommige slimme lampen gaan nog een stap verder met tunable white, waarbij het licht overdag frisser is en 's avonds vanzelf warmer wordt. Dat is niet alleen een kwestie van sfeer. Onderzoek naar licht en het slaap-waakritme laat zien dat fel, koel licht in de avonduren de aanmaak van melatonine kan onderdrukken, terwijl warmer en gedimd licht die verstoring beperkt houdt (National Institutes of Health).
Zo pas je de trend toe zonder alles te vervangen
Je hoeft niet je hele verlichtingsplan om te gooien om mee te gaan in deze trend. Begin met de lamp die je het meest gebruikt, meestal de hanglamp boven de eettafel of de leeslamp naast de bank, en vervang die eerst door een exemplaar met amberkleurig glas of een bronzen afwerking. Voeg daarna een tweede lichtbron toe op een andere hoogte, bijvoorbeeld een vloerlamp, zodat je 's avonds niet meer afhankelijk bent van één felle plafondlamp. Een dimmer inbouwen kost meestal niet meer dan een uurtje werk voor een elektricien, en is een van de goedkoopste manieren om je hele woonkamer een andere sfeer te geven.
Wie net klaar is met een verbouwing en toch nog wat budget over heeft, doet er goed aan verlichting niet als laatste, kleine post te zien. Een paar goed gekozen lampen bepalen minstens zo veel over hoe een kamer aanvoelt als de kleur van de muren of de bank die erin staat.
Qua prijs hoeft dit geen dure operatie te worden. Een hanglamp met amberkleurig glas begint al rond de 60 tot 90 euro bij de bekende woonwinkels, en een losse vloerlamp met bronzen voet vind je vanaf ongeveer 100 euro. De grootste kostenpost is meestal de dimmer zelf, met installatie inbegrepen reken je op zo'n 75 tot 150 euro per schakelpunt, afhankelijk van of er al bekabeling ligt. Vergelijk dat met de kosten van een nieuwe vloer of een verse laag stucwerk, en het wordt duidelijk waarom steeds meer mensen verlichting als eerste stap kiezen wanneer ze hun woonkamer een nieuwe uitstraling willen geven.