Wie de afgelopen maanden door een nieuwbouwwijk of door een renovatiestraat liep, heeft het al gezien. De dakkapel met witte kunststof zijwangen en een verticale puntdak verdwijnt langzaam uit het straatbeeld. Op het dak verschijnt iets anders: een rechthoekige doos met een doorlopend kader om de ramen, vaak in dezelfde kleur als de dakpannen. De kaderdakkapel, ook wel framedakkapel of moderne dakkapel genoemd, is bezig de nieuwe standaard te worden. Wat technisch nog steeds een gewone dakkapel is in de bouwregels, wijkt esthetisch sterk af van wat eerder in de straat hing.
Dakkapellenleveranciers melden dat zeven op de tien nieuwe dakkapels nu uitgevoerd worden in antraciet, zwartgrijs of wit. Het oude duo van witte zijwangen met een witte voorkant is in een paar jaar tijd ingehaald.
Wat een kaderdakkapel anders maakt
Het verschil zit in het frame. Bij een klassieke dakkapel zie je losse onderdelen: zijwangen, een dakje, een kozijn, eventueel een onderdorpel. Bij een kaderdakkapel staat alles binnen één doorlopende rand. Die rand omsluit het raam aan alle vier de kanten en heeft dezelfde kleur als de zijwangen, het dakje en het kozijn.
Het effect is rustig. Een kaderdakkapel oogt als één element op het dak in plaats van een verzameling onderdelen. Architecten waarderen dat de visuele rommel verdwijnt, vooral op rijtjeshuizen waar je vanaf de straat tegen tien dakkapels naast elkaar aankijkt.
Waarom de klassieke versie verdwijnt
De klassieke dakkapel hoorde bij de tijd dat een dak vooral functioneel was. Witte kunststof was goedkoop, zelf goed te onderhouden en het puntdakje voerde regenwater af. Esthetisch keek niemand er ooit naar.
Dat is veranderd. Mensen zijn meer gaan denken in de gevel als geheel: de kleur van de bakstenen, de stijl van de kozijnen, de uitstraling van het dak. Een felwitte dakkapel boven een matgrijze of antraciete gevel valt opeens hard op. Nu de gevels al jaren naar donkerdere tinten schuiven, kan het dak niet achterblijven.
Daarbij komt de bouwkundige les. Witte kunststof verkleurt na vijftien jaar tot een onbestemd geel. Antraciet en zwartgrijs verkleuren minder en ogen na twintig jaar nog redelijk uniform.
Antraciet, zwartgrijs of wit
Vrijwel alle nieuwe dakkapels vallen in een van drie categorieën. Antraciet ligt voorop. Het is donker genoeg om bij donkere dakpannen te passen, maar nog niet zo zwart dat het te scherp wordt op kleinere woningen.
Zwartgrijs is de tweede keuze, vooral bij rijtjeshuizen met antraciete pannen waar bewoners juist contrast willen. Wit blijft populair bij witte en lichte gevels. Jaren 30 woningen met witte kozijnen kiezen vaak nog voor wit, omdat een donkere dakkapel daar te zwaar oogt.
Tussen die drie kleuren is verder weinig variatie. De klassieke combinatie waarbij de zijwangen wit zijn en het dakje grijs is praktisch verdwenen. Eén kleur over de hele dakkapel, dat is het nieuwe uitgangspunt.
Renoveren in plaats van vervangen
Een kaderdakkapel wil niet zeggen dat je de oude moet slopen. Voor veel rijtjeshuizen is renovatie aantrekkelijker. De houten of kunststof zijwangen worden gestript en opnieuw bekleed met platen in de gewenste kleur. Het kozijn wordt vervangen of geschilderd, het dakje krijgt een nieuwe afdekplaat.
De kosten liggen 25 tot 50 procent lager dan bij volledige vervanging, en de doorlooptijd is een paar dagen in plaats van een week. Het resultaat is een dakkapel die er vanaf de straat uitziet als nieuw, met de uitstraling van een kaderdakkapel.
Volledige vervanging is vooral interessant als de oude dakkapel slecht geïsoleerd is. Dan kun je in één keer de schil verbeteren en aansluiten bij de rest van het dak. Wie sowieso een verdieping erop overweegt, kan de dakkapel vaak gewoon meenemen in dat traject.
Maatvoering en regelgeving
Een dakkapel die voldoet aan de standaardmaten in het Bouwbesluit is vergunningvrij. Dat betekent maximaal 1,75 meter hoog, minstens 50 centimeter van de dakvoet en minstens 50 centimeter van de zijkanten. Binnen die maten mag je vrijwel elk ontwerp kiezen.
Wat wel speelt is dat een welstandscommissie kan eisen dat een nieuwe dakkapel past bij de bestaande dakkapellen in de straat. In sommige gemeenten betekent dat dat je nog moet kiezen voor de oude witte stijl. In de meeste gemeenten zijn de regels recent versoepeld, juist omdat de markt is verschoven. Een kaderdakkapel die past bij de gevel onderin geldt vaker als een verbetering dan als een breuk met de straat.
Wat dit betekent voor jouw verbouwing
Sta je voor de keuze tussen renoveren of vervangen, ga in elk geval niet meer voor de standaardklassieker. Een kaderdakkapel kost niet substantieel meer en de meerwaarde voor de uitstraling is groot. Vraag een aannemer altijd om twee offertes naast elkaar: één voor renovatie en één voor vervanging, en bekijk welke past bij de plannen voor je dak op langere termijn.
Twijfel je over de kleur, kies dan voor antraciet. Het is de meest neutrale keuze, past bij vrijwel elk daktype en blijft de eerstkomende tien jaar binnen het straatbeeld passen. Wit kan, maar dan alleen op een lichte gevel met witte kozijnen. Andere dakingrepen zoals een lichtstraat volgen dezelfde lijn van minder contrast, één doorlopend element en donkerdere kleuren.
Het dak speelt voor het eerst sinds jaren weer een rol in hoe een huis wordt gewaardeerd. Een nieuwe dakkapel is geen detail meer dat ergens achteraf wordt geplaatst, maar de eerste lijn die voorbijgangers zien.