Jarenlang gold de split-levelwoning uit de jaren 70 als een lastig verkoopbaar type: een paar treden omhoog naar de woonkamer, een paar treden omlaag naar de keuken, en overal net iets te weinig licht. Nu zie je precies het tegenovergestelde. Architecten die deze woningen verbouwen, vertellen steeds vaker dat kopers er juist naar op zoek gaan, omdat de indeling ruimtes van elkaar scheidt zonder dat je meteen een dichte muur nodig hebt.
Dat is niet alleen een kwestie van smaak. De split-level leent zich goed voor de manier waarop we nu willen wonen: open, maar met duidelijke zones voor koken, eten en zitten. Waar een strak open huis al snel alle geluid en geur door elkaar mengt, houdt een split-level de ruimtes visueel gescheiden terwijl je vanaf de bank toch zicht houdt op de keuken.
Waarom architecten deze woningen nu juist willen
De belangrijkste reden is de hoogte. Split-levelwoningen hebben van nature verspringende plafonds, en dat biedt ruimte voor dingen die in een standaard rijtjeshuis lastig zijn: een verdiepte zithoek, een tussenverdieping als werkplek, of een trap die als open kast fungeert. Waar dertig jaar geleden werd geprobeerd om het verspringende karakter juist weg te werken, benadrukken renovaties het nu bewust.
Je ziet dat ook terug in de manier waarop verbouwers omgaan met dragende wanden. Niet elke muur in een split-level is dragend, en soms is precies die muur weg te halen die de indeling opent zonder de constructie aan te tasten. Twijfel je zelf of een muur dragend is voordat je een aannemer belt, lees dan eerst hoe je dat zelf controleert, zodat je weet waar de mogelijkheden echt liggen.
Het probleem: koude vloeren en donkere hoeken
De reden dat deze woningen zo lang minder gewild waren, zit hem in de bouwtechniek. De meeste split-levels uit de jaren 70 hebben houten vloeren zonder vloerisolatie, en de eerste generatie dubbel glas die er vaak nog in zit, doet weinig tegen warmteverlies. Het resultaat: koude voeten in de woonkamer en een energielabel dat ergens tussen D en F bungelt.
De tussenverdiepingen maken het ook lastiger om licht diep het huis in te krijgen. Een kamer zonder buitenmuur, zoals je bij split-levels vaker tegenkomt door de verspringende opzet, blijft al snel donker. Milieu Centraal rekent voor dat vloerisolatie in een matig geisoleerde woning al snel honderden euro's per jaar aan stookkosten kan schelen, en dat is precies het startpunt waar de meeste split-level renovaties nu beginnen.
Zo pakken architecten de open verbinding aan
Een veelgebruikte ingreep is het gedeeltelijk optillen van het dak boven de hal, zodat er ruimte ontstaat voor een dakraam dat licht tot diep in het huis laat vallen. Dat werkt goed in combinatie met een trap die je open uitvoert in plaats van dichtgetimmerd, zodat het licht van boven ook de lager gelegen ruimtes bereikt.
Wil je een raam in het dak toevoegen, dan is het slim om meteen te kijken of je aan de achterkant vergunningsvrij kunt bouwen. Diezelfde vergunningsvrije ruimte speelt ook een rol bij een dakkapel, en de regels daarvoor overlappen vaak met wat je voor een dakraam nodig hebt. Check daarom wat een dakkapel aan de achterkant kost en welke vergunning je nodig hebt voordat je een aannemer om een offerte vraagt.
Wat een split-level renovatie kost
Een volledige aanpak, met vloerisolatie, nieuwe kozijnen en een dakraam boven het trapgat, zit al snel tussen de 40.000 en 70.000 euro, afhankelijk van de grootte van de woning en of je ook de keuken en badkamer meeneemt. Wie het bij isolatie en glas houdt, is met 15.000 tot 25.000 euro vaak al klaar, en dat betaalt zich via een lagere energierekening ook het snelst terug.
Het energielabel speelt daarbij een steeds grotere rol, niet alleen voor de waarde van je huis maar ook voor de subsidies waar je aanspraak op kunt maken. Isoleer je vloer en gevel in een keer, dan kom je bij veel split-levels zo van een F- of E-label naar een B, en dat scheelt direct bij een eventuele verkoop.
Wat je moet weten voordat je begint
Laat eerst een bouwkundige de vloerconstructie beoordelen. Split-levels hebben vaak een mix van draagconstructies per bouwlaag, en wat op de begane grond kan, hoeft op de tussenverdieping niet te kunnen. Vraag je aannemer ook expliciet naar ervaring met dit woningtype: niet elke aannemer weet hoe hij met de verspringende vloerniveaus moet omgaan, en dat merk je vooral bij de aansluiting van nieuwe isolatie op de bestaande vloer.
Wie nu een split-levelwoning koopt met de gedachte om te verbouwen, zit dus niet meer op een uitstervend woningtype, maar op een indeling die weer past bij hoe we willen wonen. Mits je de koude vloeren en donkere hoeken serieus aanpakt, tenminste.